PŁYNY HAMULCOWE DOSTĘPNE W NASZYM SKLEPIE

 

Niestety płyn hamulcowy jest uznawany za jeden z najmniej istotnych płynów eksploatacyjnych i bardzo często pomijany przy przeglądach okresowych, a nawet przy wymianie klocków i tarcz hamulcowych. Jest to ogromny błąd, ponieważ traci on swoje właściwości relatywnie szybko i niezależnie od rocznego przebiegu. Zadaniem płynów hamulcowych jest przenoszenie ciśnienia w układzie hamulcowym, ochrona komponentów układu przed korozją oraz ich smarowanie.


Bardzo często na forach i grupach tematycznych w social media użytkownicy polecają stosowanie przeróżnych płynów hamulcowych - od budżetowych do sportowych. W tym artykule chcielibyśmy wyjaśnić kilka bardzo istotnych aspektów związanych z płynami hamulcowymi, w tym:

  •          najważniejsze parametry które wpływają na jakość płynów hamulcowych;
  •          różnicę pomiędzy klasami płynów DOT3, DOT4, DOT5 i DOT 5.1;
  •          wpływ wody na działanie płynów hamulcowych;
  •          interwały wymiany;
  •          w jaki sposób dobierać płyn hamulcowy do swojego samochodu;

* Artykuł został przygotowany w oparciu o gamę produktów Ate, ponieważ jest to jeden z wiodących producentów na rynku, z bardzo szeroką ofertą produktową. 

Wszystkie szczegółowe wymagania, które dotyczą jakości i parametrów płynów hamulcowych określone są w normach SAE J 1703, FMVSS 116 oraz ISO 4925. Podstawowym parametrem, najbardziej istotnym  dla przeciętnego użytkownika jest temperatura wrzenia płynu. Im wyższa temperatura wrzenia, tym większe obciążenie płyn jest w stanie znieść. Producenci podają dwie wartości temperatury wrzenia, które powinniśmy rozróżniać, jest to: temperatura wrzenia suchego i mokrego płynu. O co w tym chodzi? Temperatura wrzenia płynu suchego dotyczy sytuacji, gdy płyn jest fabrycznie nowy (nie otwierany) i nie zawiera wody. Temperatura ta spada drastycznie dla płynu zawierającego wodę, dlatego producenci zobligowani są podawać temperaturę mokrego płynu, czyli takiego którego zawodnienie jest na poziomie 3,5%, i która informuje o tym, że płyn należy bezzwłocznie wymienić. Przykładowo 3,5% wody powoduje, że w większości płynów DOT4 temperatura wrzenia spada z 250 st. Celsjusza do 160 st. Celsjusza. Cytując producenta płynów Ate: „Jeśli punkt wrzenia jest zbyt niski, przy dużym obciążeniu układu hamulcowego powstają opary, które w formie pęcherzy powietrza pozostają wewnątrz układu hamulcowego przez co wydłużają drogę pedału hamulcowego i w najgorszym przypadku powodują nawet utratę hamulca!”

Podatność na wchłanianie (wiązanie) wody to tzw. higroskopijność. Jest to cecha wszystkich dostępnych na rynku płynów hamulcowych (poza DOT5). Mogłoby się wydawać, że płyn hamulcowy pracuje w szczelnie zamkniętym i odizolowanym od środowiska zewnętrznego układzie, a żadne cząsteczki wody nie maja możliwości mieć z nim kontaktu. Niestety taka sytuacja występuje tylko w teorii. Układ hamulcowy składa się z wielu połączeń, zastosowane są też różne materiały komponentów. Woda w postaci wilgoci w powietrzu dostaje się do układu poprzez połączenia oraz przez pory gumowych przewodów elastycznych.

Kolejnym parametrem jest lepkość kinematyczna (kinetyczna). W tam przypadku wartość tego parametru powinna być jak najmniejsza. Im niższa lepkość płynu tym płyn jest bardziej niezawodny w szerokich zakresach temperatur. Wysoki wskaźnik lepkości powoduje także zwiększenie oporu przepływu płynu, co zmniejsza reakcję na naciśnięcie pedału hamulca, w skrajnych przypadkach może skutkować rozszczelnieniem układu. Niska lepkość kinetyczna jest szczególnie istotna w przypadku układów hamulcowych wyposażonych w ABS i ESP przede wszystkim z uwagi na szybkość reakcji systemów. Stosownie płynów o obniżonej lepkości, jak np. Ate DOT4 SL 6 i DOT5.1 wspomaga pracę pomp ABS i ESP, co wydłuża okres eksploatacji tych podzespołów.

Źródło: https://www.ate-hamulce.pl/services/baza-wiedzy-ate/plyn-hamulcowy-grzech-zaniedbania-ktory-zagraza-bezpieczenstwu/

 

PARAMETR

 

PŁYN

Temp. wrzenia suchego płynu [0C]

Temp. wrzenia mokrego płynu [0C]

Lepkość kinematyczna w -400C [mm2/s]

 

Lepkość kinematyczna w +1000C [mm2/s]

Inhibitory korozji

Rekomendowany interwał wymiany

ATE DOT 4 SL

 

260

165

1400

2,3

+

Co 1 rok

ATE TYP200

280

198

1400

2,8

+

Co 3 lata

ATE DOT 4 SL 6

 

265

175

700

2,1

+

Co 2 lata

ATE SUPER DOT 5.1

 

265

180

750

2,8

+

Co 3 lata

PORÓWNANIE KLAS PŁYNÓW HAMULCOWYCH

Jak wspomniano wyżej wyróżnia się 5 podstawowych klas płynów tj. DOT3, DOT4, DOT5, DOT5.1

DOT3 to płyny hamulcowe stosowane już kilkadziesiąt lat temu. Ich bazą jest eter glikolu. W rzeczywistości DOT3 jest bardzo zbliżony do obecnie stosowanych DOT4. Różnica pomiędzy nimi polega przede wszystkim na tym, że DOT3 ma dużo większe właściwości higroskopijne. DOT3 spotykane są często też we współczesnych w samochodach amerykańskich - Obecnie płyny klasy DOT4 zastępowane są klasą DOT4, z uwagi na lepsze właściwości i bardziej nowoczesne dodatki. Większość producentów, podobnie jak Ate rezygnuje już z produkcji DOT3

 

DOT4 jest obecnie stosowany w praktycznie wszystkich samochodach produkowanych od lat 90-tych. W stosunku do poprzednika posiada specjalne dodatki, dzięki którym ma większą odporność na wilgoć, lepsze właściwości antykorozyjne i smarujące.

 

DOT4 plus to klasyczny DOT4 o obniżonej lepkości kinematycznej i większej temperaturze wrzenia na sucho i mokro. W związku z niskim poziomem lepkości idealnie sprawdza się w nowoczesnych samochodach z systemami ABS i ESP, które wymagają dużej szybkości reakcji. Ponadto niska lepkość zapewnia lepsze smarowanie elementów układu hamulcowego i tym samym pracę pomp ABS i ESP. Najpopularniejszym płynem DOT4+ jest Ate DOT4 SL 6, który jest najbardziej polecanym przez nas płynem drogowym.

 

DOT5.1 to ulepszony DOT4, którego bazą również jest glikol. Różnica pomiędzy nimi dotyczy głownie dodatków, które miały za zadanie obniżyć lepkość kinematyczną oraz zwiększyć temperaturę wrzenia suchego i mokrego płynu. Zarówno DOT4, jak i 5.1 są ze sobą mieszalne i baz problemu standardowego DOT4 można zastąpić wersją 5.1.

 

DOT5 to płyn „jedyny w swoim rodzaju”. Jego bazą nie jest glikol, a silikon, dzięki czemu posiada bardzo wysoką odporność higroskopijną. Niska higroskopijność może być jednocześnie ogromną wadą, jak i zaletą. DOT5 nie chłonie wody praktycznie w ogóle w porównaniu do DOT3/4/5.1, dzięki czemu wydłuża to jego okres eksploatacji. Niezależnie od tego woda dostaje się do układu hamulcowego, przez co zamiast wiązać się z płynem pozostaje w nim w swojej postaci, co może powodować np. większą podatność na korozję elementów układu hamulcowego tworzenie pęcherzów gazowych, gdy płyn osiągnie temperaturę powyżej 100 st. C. Inną cechą DOT5 jest wysoka lepkość kinematyczna, co powoduje słabszą czułość hamulca. Z uwagi na wysoką lepkość DOT5 nie powinno stosować się do układów z nowoczesnymi pompami ABS i ESP, chyba że taki płyn stosowany był fabrycznie, a elementy układu hamulcowego są do niego przystosowane. Ważną informacją w przypadku tego płynu jest fakt, iż nie miesza się on z DOT3, DOT4 i DOT5.1, zatem chcąc przejść na DOT5 należy „przepłukać” układ przed docelową wymianą.

 

CO ILE POWINIENEM WYMIENIAĆ PŁYN HAMULCOWY?

Jeśli właśnie kupiłeś samochód i sprzedawca nie poinformował Cię kiedy ostatnio wymieniał płyn hamulcowy polecamy wymienić go od razu, podobnie jak wymienia się olej silnikowy zaraz po zakupie samochodu. Interwały wymiany płynów hamulcowych są inne dla każdego producenta i rodzaju płyn hamulcowego, ponieważ produkty różnią się od siebie skłonnością do wiązania wody. Jako średni czas wymiany można przyjąć 1-1,5 roku (nie dotyczy płynów sportowych).

 

JAKI PŁYN HAMULCOWY BĘDZIE ODPOWIEDNI DO MOJEGO SAMOCHODU?

Podstawowym parametrem, którym powinnyśmy się kierować przy wyborze płynu hamulcowego jest jego klasa (DOT3-DOT5.1). Informację o tym, jaki płyn hamulcowy stosowany jest w naszym konkretnym samochodzie znajdziemy w instrukcji obsługi pojazdu, bardzo często takie oznaczenie jest również na zbiorniczku wyrównawczym pod maską. W 99% będzie to płyn klasy DOT3 lub DOT4. Wtedy możemy również zamiennie zastosować DOT4 lub ulepszone formuły tj. DOT4+ lub DOT5.1.
Jeśli posiadamy samochód o nowszej konstrukcji, wyposażony w układy ABS/ESP płyny DOT4 plus (np. Ate DOT4 SL6) i płyny DOT5.1 będą najlepszym wyborem dla naszego samochodu, ponieważ charakteryzują się bardzo niską lepkością. Takie płyny mają również lepsze właściwości smarujące w stosunku do zwykłych DOT4. Ponadto są to „nowoczesne” płyny hamulcowe, w których zastosowane są bardziej efektywne inhibitory korozji. Potocznie można powiedzieć, że płyny tej klasy poprzez swoje właściwości "wspomagają pracę pomp ABS/ESP itp."


Standardowe płyny z powodzeniem można stosować również do samochodów, którymi jeździ się bardzo dynamicznie i z wysokimi prędkościami, a nawet, kiedy wybieramy się sporadycznie na trackday’e – nie ma większego sensu stosować płynów sportowych, ponieważ w większości przypadków nawet nie skorzystamy z połowy ich potencjału. Przy takim sposobie użytkowania samochodu zdecydowanie lepszym dla naszego samochodu i portfel będzie po prostu wymienić płyn hamulcowy np. na Ate DOT4 SL 6 lub spuścić ok. 250 ml płynu przez odpowietrznik i dolać świeżego do zbiorniczka. Ma to swoje uzasadnienie, ponieważ im bliżej zacisku tym bardziej zabrudzony i wyeksploatowany jest płyn.

Sportowe płyny hamulcowe nie są również sposobem na poprawienie skuteczności hamulców (w tym przypadku należy skupić się na klockach, następnie tarczach hamulcowych). Nie są one również przystosowane do działania z pompami ESP, a w przypadku nowoczesnych systemów kontroli trakcji mogą mocno skrócić okres eksploatacji elementów układu ABS i kontroli trakcji, szczególnie jeśli będziemy wymieniać je tak rzadko jak płyny standardowe.  


Stosując sportowe płyny należy szczególnie zwrócić uwagę na interwał wymian. Bardzo często, z uwagi na wysoką higroskopijność płyny te tracą właściwości już po 3-4 miesiącach, niektóre nawet 3-4 tygodniach!

 

JEŚLI MASZ WĄTPLIWOŚCI, KTÓRY PŁYN BĘDZIE DLA CIEBIE ODPOWIEDNI SKONTAKTUJ SIĘ Z NAMI !!!